Belirlenemeyen = Bulaştırmayan (B eşittir B) hakkında en çok sorulan 9 soru, 9 cevap

Güncelleme tarihi: 20 Haz


 

Yayına hazırlayan: Arda Karapınar (Tedavi aktivisti, Topluluk yazarı)

Yayın tarihi: Mayıs 05, 2019 Güncellenme tarihi: Şubat 05, 2022 (Türkiye’nin #hivbilgisi sağlayıcısı ve kaynağı www.kirmizikurdele.org ve @redribbontr sosyal medya hesaplarındaki #hivbilgisi içerikleri ve tüm içerikler KAYNAK GÖSTERMEK ŞARTIYLA herkesin paylaşımına açıktır. Paylaşımlarınızda web-sitemizi kaynak göstermenizi/mention/etiket vb. yapmanızı rica ederiz. Bunlar dışında özel olarak izin sormanıza gerek yoktur.

 

1. *Belirlenemeyen eşittir Bulaştırmayan tam olarak ne demek?


Belirlenemeyen = Bulaştırmayan, düzenli HIV ilaç tedavisi (ART) ile kanlarındaki virüs yükü Belirlenemeyen seviyeye/B seviyeye baskılanan bir HIV pozitif kişilerin, ilaç tedavisine TAM UYUM ve TAM SADAKATLE devam ettiği bu seviyeyi koruduğu sürece kondomsuz ilişkilerde bile, partnerlerine HIV bulaştıramayacaklarını, bulaş riskinin SIFIR olduğunu ifade eden bir terim, Kırmızı Kurdele İstanbul'un dünya çapında resmi sözcülerinden biri olduğu olduğu global bir aktivizm hareketi/kampanyadır.

Kırmızı Kurdele İstanbul'un Avrupa'dan ilk ve öncü imzacı olduğu bu devrimsel kampanyanın güçlü ana mesajı, arkasındaki çok güçlü bilimsel kanıtlarla şu anda 100'den fazla ülkede 1000'den fazla organizasyon tarafından duyurulan oldukça tarihi bir mesajdır.

*B eşittir B, U equals U, Undetectable equals Untransmittable


2. Belirlenemeyen = Bulaştırmayan mesajını doğrulayan/destekleyen bilimsel araştırmalar hangileri?


Konu ile ilgili yapılan en önemli çalışmalar, PARTNER 1 ve 2 araştırmalarıdır. Bu çalışmalara ek olarak Swiss Atatement, Opposites Attract, HPTN052 araştırma ve belgeler de mutlaka anılmalı ve sıfır risk hakkında şüphesi olan herkes tarafından okunmalıdır.. Tüm bu araştırmalarda çok sayıda sero-different/sero-farklı yani birinin HIV pozitif, diğerinin HIV negatif olduğu çiftler yer almışlardır.

Bu çalışmalara katılan HIV pozitif bireyler, en az altı aydır HIV ilaç tedavisi almakta ve virüs yükleri belirlenemeyen seviyededir. Aynı zamanda çalışma süresince HIV negatif bireylerin kondom, PrEP ya da PEP gibi korunma araçlarını kullanmalarına müsâde edilmemiştir. Çalışma sonucunda, toplamda on binlerce kere korunmadan gerçekleştirilen cinsel ilişkide HIV pozitif partnerden HIV negatif partnere HIV bulaşısı tespit edilmemiştir.

B = B hakkındaki araştırmalar ve bilimsel kanıtları hakkındaki #hivbilgisi yazılarımızı anasayfadaki BeşittirB sekmesi altında bulabilirsiniz.



3. Belirlenemeyen = Bulaştırmayan, HIV tanısı almak ve HIV ilaç tedavisine başlamak ile ilgili bakış açımızı nasıl değiştirebilir?

Günümüzde HIV ilaç tedavisinde kullanılan ilaçlar yaşam kalitesini arttırmak ve bulaş önlemek bakımlarından oldukça etkili. Bu sebeple, herkesin düzenli olarak test yaptırıp eğer virüs taşıyorlarsa bir an önce tedaviye başlamaları çok önemli.


HIV taşıyan tüm bireylerin bunu bilmeleri, tedaviye erişmeleri ve virus yüklerinin belirlenemeyen seviyeye ulaşması, dünya geneline HIV yayılımının kısa sürede ve tamamen durdurulabileceği anlamına geliyor.

B = B işte bu yüzden çok önemli.



4. Neden ''Belirlenemeyen'' ve ''Bulaştırmayan'' terimleri kullanıldı?


İngilizce orijinal adı Undetectable = Untransmittable olan kampanyanın farklı ülke ve dillerdeki tüm çevirilerinde birinci ve ikinci kelimenin aynı harfle başlaması kampanya iletişimi ve kampanya kurgusu açısından global bir prensip. Nitekim kampanya farklı ülkelerde N = N, I = I, J = J gibi kısaltmalarla anılıyor.


Undetectable kelimesinin en yaygın Türkçe karşılığı tespit edilemez olmakla birlikte, kelimenin yorumlarından biri de belirleneyemendir ve bir şeyin varlığının şüphe götürmez olduğu ancak o şeyin belirgin bir biçimde fark edilemiyor/görülemiyor yani belirlenemiyor oluşunun vurgulanması anlamında BELİRLENEMEYEN kelimesi seçilmiştir. Bu, HIV ilaç tedavisinin vücuttaki virüsü baskılaması ve vücutta/hücrede etkisizce gizlenir hale getirmesi durumunun çok net bir tarifidir.


Kafa karıştıran esas konu ise Bulaştırmayan terimi. Çeşitli farklı çevirilerde Bulaşmayan, Bulaşmaz gibi ifadeler de görülebilir. Ancak kampanyanın ve kampanyanın temelindeki ana mesajın ruhunun ve kanıtların güçlülüğünün vurgulanması açısından en uygun çeviri BULAŞTIRMAYANdır. ÇÜNKÜ BU KAMPANYANIN TEMELİNDEKİ ÖZNE HIV DEĞİL HIV POZİTİF KİŞİDİR. Kampanya, B eşittir B'den önce sürekli tehdit olarak görülen ve ötekileştirilen HIV pozitif kişinin özgürleşmesi ve öz güveninin yeniden inşası üzerine kurulmuştur. Kişinin HIV ilaç tedavisine bağlı olarak virüsü kondomsuz ilişkilerde bile hiç kimseye bulaştırmayacağını en iyi vurgulayan kelime BULAŞTIRMAYANdır. Yani özetlersek belirlenemeyen şey virüs, bulaştırmayan ise HIV pozitif kişidir.


Dolayısıyla hem Belirlenemeyen hem de Bulaştırmayan kelimeleri kampanyanın ruhuna ana mesajın üzerinde yükseldiği psikolojik temele en uygun kelimeler olarak yaklaşık iki haftalık bir çalışmanın sonucu olarak seçilmiştir.





5. Erken HIV tanısı Belirlenemeyen = Bulaştırmayan açısından neden bu kadar önemli?


Erken tanı, bağışıklık sisteminin zayıflamasına izin vermeden ilaç tedavisine başlayarak, HIV ile ilişkili hastalıkların önlenmesini sağlar ve HIV pozitif bireylerin sağlıklı, yaşam kalitesinden kaybetmeden, uzun bir ömür sürdürebilmelerini ve toplumsal hayata herkesle eşit şartlarda katılabilmelerini sağlar.


HIV çoğunlukla, HIV taşıdığını bilmeyen bireylerin, virüsü farkında olmadan başkalarına bulaştırmaları ile yayılmaktadır. Bu sebeple erken tanı sonrası ilaç kullanımına başlamak, belirlenemeyen seviyeye ulaşmayı sağlar ve yeni HIV bulaşılarını da önler.


6. Tanı sonrası HIV tedavisine ne zaman başlanmalıdır?


Hemen!


Son dönemde yapılan çalışmaların sonuçlarına göre, tanı alındıktan hemen sonra tedaviye başlanması, bireyin viral yükünün belirlenemeyen seviyeye hızla inmesi ve dolayısıyla da bulaştırıcılığın sona ermesi anlamına gelmektedir. BU konudaki kanıtlar NETTİR!

Belirlenemeyen seviyeye gelen viral yük aynı zamanda, bağışıklık sisteminin de güçlü kalması demektir.


Konu hakkında daha fazla bilgi için HIV hakkında her şey sayfalarımızın HIV tedavisi bölümünü okuyabilirsiniz.


7. HIV tedavisinin olası yan etkileri nelerdir?


HIV tedavisine başlayan bir birey, mide bulantısı, baş dönmesi veya ishal gibi kısa süreli yan etkiler yaşayabilmektedir. Bazı ilaçlar ise, kemik erimesi gibi çok daha uzun dönemli yan etkilere neden olmaktadırlar. Bu sebeple, herhangi bir yan etki görüldüğünde mutlaka tedavi takibini yapan doktor bilgi verilmesi ve olası uzun dönem yan etkilerin sebep olacağı farklı sağlık durumları takip edilmelidir.



Konu hakkında daha fazla bilgi için #hivbilgisi blogumuzdaki HIV tedavisinin olası yan etkileri ile başa çıkmak başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.


8. HIV tedavisi bir bireyin hayatında ne gibi olumlu değişikliklere neden olur?


Günümüzde, HIV pozitif bireyler sağlıklı, yaşam kalitesinden kaybetmeden, uzun bir ömür sürdürebilir, HIV taşımayan çocuk sahibi olabilir ve toplumsal hayata herkesle eşit şartlarda katılabilirler.

Tedavinin doğal seyrinde, düzenli ilaç kullanımının dışında hastaların hayatlarında ciddi bir değişiklik söz konusu olmamakta, doğal yaş alma süreci beraber, olağan kalp hastalıkları başta olmak üzere, yaş almaya bağlı çeşitli sağlık durumları görülmektedir.

Konu hakkında daha fazla bilgi için HIV hakkında her şey sayfalarımızın HIV ile yaş almak bölümünü okuyabilirsiniz.


9. HIV tedavisindeki en yeni gelişmeler nelerdir?


HIV bilimi ve tedavisi alanında sürdürülen yoğun yeni araştırmalar beraberinde yeni ilaçlar ve yeni ilaç kullanım şekillerini getirdi, getiriyor.

Örneğin, FLAIR adındaki çalışma ile günlük ilaç kullanımı yerine aylık ya da 3 aylık periyodlarda enjekte edilerek alınan ilaçlar üzerinde araştırma yapmaktadır. Aynı şekilde PrEP olarak kullanılabilecek farklı ilaçlar konusunda da çalışmalar devam etmektedir. Buna ek olarak 40 yıla yaklaşan HIV ve AIDS tarihinde ikinci kesin tedavi olarak anılan Londra Hastası vakası ve çalışmanın çıktıları da önemli.

Bu çalışmalarla ilgili daha fazla bilgi için, kanıt temelli aktivizm yaklaşımı ile sürdürdüğümüz kesintisiz projelerden olan #hivbilgisi blogumuzdaki


-HIV tedavisi yolunda yeni ve umut veren bir ilaç çalışması insan denemeleri için onay aldı! -HIV aşısı insan denemelerine başladı. -‘Londra Hastası’ HIV kesin tedavisi yolunda iliklerimize kadar umutlanmaya değer mi?


başlıklı yazılarımızı, ilginizi çeken diğer #hibilgisi makalelerini ve HIV hakkında her şey sayfalarımızın

-Korunma Amaçlı HIV Tedavisi - TasP -Temas Öncesi Korunma Tedavisi - PrEP bölümlerini okuyabilirsiniz. www.kirmizikurdele.org/sosyal #hivcokdegisti