Sünnet HIV'den koruyor mu?

Güncelleme tarihi: 12 Eki 2021


 

Yayın tarihi; Ekim 10, 2021 Yayına hazırlayan: Arda Karapınar, Tedavi aktivisti

 

Bugüne kadar çoğunluğu Afrika ülkelerinde yapılmış kimi araştırmalar, sünnetin HIV bulaşılarını önlemede önemli bir faktör olduğunu söylüyordu. Fakat sonuçları geçtiğimiz günlerde yayınlanan ve bu konuda batıda yapılmış olan ilk araştırma özelliğini taşıyan bir Kanada araştırması, farklı sonuçlar paylaştı. Peki, sünnet HIV bulaşılarını önlemede gerçekten etkili bir faktör mü? Birlikte inceleyelim.

 

(Türkiye’nin #hivbilgisi kaynağı www.kirmizikurdele.org ve @redribbontr sosyal medya hesaplarındaki #hivbilgisi içerikleri ve tüm içerikler KAYNAK GÖSTERMEK ŞARTIYLA herkesin paylaşımına açıktır. Kaynak göstermek/mention/etiket vb. dışında özel bir izin gerektirmez.)

 

Sonuçları geçtiğimiz günlerde The Journal of Urology’de yayınlanan, Toronto Üniversitesi Üroloji ve Pediatri bölümlerinden bilim insanlarının sürdürdüğü ‘’Kanada Ontario’daki erkekler arasında sünnet ve HIV riski’’ başlıklı araştırma 569.950 erkeğin deneyimlerini incelemiş.

HIV ve sünnet
HIV hakkında her şey

Çalışma kapsamına alınanların %83’ü bir yaşından önce, %17’si ise bir yaşından sonra sünnet olmuş. Sonuçlara göre; yaşlarına göre 1991 - 2017 arasında sünnet operasyonu geçiren 203,588 erkek arasında HIV görülme oranı %0.0002505. Sünnet olmamış 366,362.kişi arasındaki HIV görülme oranı ise %0.0002484. Daha anlaşılır bir ifadeyle söylersek; sünnetli grup ile sünnetsiz grup karşılaştırıldığında, her iki grupta da neredeyse aynı sayıda HIV pozitif var. Araştırma ekibi sonuç hakkında ''birincil analizlerde iki grup arasında HIV ile enfekte olma olasılıkları bakımından anlamlı bir fark görülmedi. Duyarlılık analizlerinde de HIV riski ile sünnet olmak ya da sünnet olmamak arasında hiçbir ilişki bulamadık. Dolayısıyla sünnetin Kanada/Ontario’lu erkekler arasında, bağımsız bir HIV’den korunma, HIV ile enfekte olmayı önleme yönetimi olmadığı görülüyor'' diyor. HIV konusunda güvenilir bir kurum olarak dünyaca kabul gören CDC (Amerika Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezi) ise sünnet/HIV ilişkisine dair bu güne kadar yapılmış tüm çalışmalardan elde edilmiş veriler ışığında, sünnetin özellikle heteroseksüel ilişkilerde, örneğin HIV ile enfekte kadın ve HIV negatif erkekler arasındaki cinsel birleşmelerde %50 ila %60 oranında etkili olduğunu söylüyor. Görüştüğüm bir CDC yetkilisi, araştırmayı detaylı olarak inceledikten ve destekleyen başka bilimsel kanıtlar olup olmadığına baktıktan sonra, CDC'nin bu konu hakkındaki önerilerini güncelleyebileceğini ya da aynen koruyabileceğini söyledi. Günümüzde özellikle Afrika'da bazı ülkeler sünneti HIV önleme yöntemi olarak kullanıyor ve buna yönelik sağlık politikaları öneriyor. Örneğin, UNAIDS’e göre, toplam nüfusu 11 milyondan fazla olan Güney Sudan’daki 15-49 yaş arası erkeklerin %2.3’ü (yaklaşık 250.000) HIV pozitif olabilir. Güney Sudan’ın HIV ile mücadelede her türlü bilimsel yöntem ve öneriyi denemek istemesinin temel sebebi bu. Kırmızı Kurdele İstanbul’un değerlendirmesi Bilimin hem güzel hem de bazen bizi öfkelendiren bir diğer yanı zaman zaman mutlak ve kesin olamayabilişi. Buradaki durum da bu. Bugüne kadar HIV ile sünnet arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırmalar, sünnetin kesin bir HIV önleme aracı olduğunu söyleyemese de belli oranlarda etkisi olduğunu söylüyor ve ekliyorlardı; bu sünnetin tek başına HIV’den koruyacağı anlamına gelmez. Yani eğer sünnetli biriyseniz ‘nasılsa ben sünnetliyim, bana HIV bulaşmaz’ şeklinde bir düşünce yanlıştır. Dolayısıyla güvenli seks pratiklerine yönelmek ve başta kondom olmak üzere PrEP, düzenli HIV testi gibi korunma araçlarından size uygun olanlarını kullanmaya devam etmek gerekir. Araştırmanın faydası ise yeterli sayıda araştırma yapılamamış olmasına ve net konuşmak için yeterli veri olmamasına rağmen, herkesin üzerinde dolaylı olarak anlaştığı bir konu da kafa karıştırmış olması. Kanada’dan gelen verilerle daha önceki veriler arasındaki farkın sebebinin yerel farklılıklar, yöntem farklılığı ya da bir başka etken olup olmadığı sorusuna aranacak cevap HIV ve sünnet arasındaki ilişkinin netleşmesini de sağlayacak. Bu araştırma tam bu yüzden önemli bir HIV araştırması. Türkiye’nin güvenilir #hivbilgisi sağlayıcısı ve kaynağı #kirmizikurdeleistanbul olarak, güncel HIV bilimini ve ilgili tüm gelişmeleri düzenli olarak takip etmeye ve herkes için kolay anlaşılır bir dille kanıta dayalı olarak aktarmaya devam edeceğiz. Düzenli #hivbilgisi yazıları ve tüm HIV içerikleri için www.kirmizikurdele.org’yi ve @redribbontr adıyla sosyal medya hesaplarımızı takibe devam edin.