HIV ve AIDS’e karşı küresel ortak mücadeledeki güncel durum hakkında bilinmesi gereken dokuz (+1) gerçek
- Red Ribbon Istanbul
- 1 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 5 saat önce
Aralık ayındaki jübile duyurusunda daha çok yazacağını belirten gönüllümüz, küresel HIV AIDS yanıtının önde gelen isimlerinden olan gönüllümüz Arda Karapınar'dan oldukça kapsamlı, gerek konuya hâkimiyet, gerek edebi nitelikleri açısından oldukça güçlü, türünün iyi örneklerinden olan yazısının Türkçe versiyonunu, herkesin ve herkes için #hivbilgisi kaynağı www.kirmizikurdele.org'de de paylaşmak istedik.
Konu ile doğrudan ya da dolaylı olarak ilgilenen hekim, akademisyen, sağlık profesyoneli, aktivist, STK profesyoneli, gönüllüsü vb. herkesin okuması gerektiğine inandığımız bu yazıyı okuyacak herkese iyi okumalar.
herkes için #hivbilgisi #hivhakkindahersey #hivindogrusu #beşittirb
X/Twitter:@MAPanosian I Instagram: @minasardapanosian --Görseldeki yıpranmış kırmızı kurdele tasarımı ©PäN-- Kaynak gösterilerek ve yazarı etiketlenerek yapılacak alıntılar için izine gerek yoktur.
HIV ve AIDS’le küresel ortak mücadeleyi salt medikal bir mesele olmaktan çok, daha kapsayıcı bir perspektiften bakarak, insanı asli sebeplerine ve yaşam amaçlarına yaklaştıran bir haysiyet mücadelesi olarak anlamlandırmayı tercih ediyorum şahsen. Çünkü her yeni gün, yeryüzünün çeşitli yerlerinde soluyan milyonlarca insan, hayatlarını sağlıklı, haysiyetli ve hayata katılım fırsatları bakımından herkesle eşit imkânlarla sürdürebilmek için bilime, adalete, dayanışmaya, ortak vicdana yaslanıyor, sığınıyor ve bu ortak değerlerden medet umuyor.
Ancak kırk yılın ortak gayretlerinin doğal — ama beklentilerin altında kalan — neticesi olarak tanımlayabileceğimiz ilerleme, gündelik siyasetin ve onun değirmenine su taşıyan kahir ekseriyetin “öteki” paranoyası sebebiyle bir hayli yavaşladı. Daha doğrusu, akamete uğradı ve makara geriye sarmaya başladı.
İşte tam da bu nedenle ve bu noktada, bu mühim konuya dikkat çekmek gerektiği inancıyla: HIV ve AIDS’e karşı küresel ortak mücadeledeki güncel durum hakkında — bence — bilinmesi gerekenleri yani benim gözümden güncel durumu, karanlıkta yolumuzu bulmamıza yardım edebilmesi, tünelin ucundaki ışığa yeniden kavuşmak için neler yapmamız gerektiği üzerine birlikte kafa yormak umuduyla yazmak istedim.
Meraklısına iyi okumalar.
1. AIDS’i sonlandırma hedefinin kendisinden de hedefe varabileceğimize dair inancımızdan da uzaklaştık, ortak mücadelede ilerleme duraksadı.
Yeryüzü genelinde 2010–2024 yılları arasında yeni HIV olguları %40, AIDS’e bağlı ölümler ise %56 oranında azaldı. Bilimsel gelişmelerle uyumlu ortak mücadelenin bu övünebileceğimiz çıktısı bir tarafta dururken, diğer tarafa baktığımızda ise sadece 2024 yılında 1,3 milyon yeni HIV olgusu ve 630.000 — önlenebilir — ölüm raporlandığını göreceğiz. Bu veriler UNAIDS’in 2025 yılında AIDS ile ilişkili ölümleri 250.000’in altına düşürme hedefinin bir hayli gerisinde olduğumuzu gösteriyor.
Siyasi istikrarsızlık, ulusal sağlık sistemlerinin zayıflığı ve tedaviye erişim gibi temel insan haklarına saldıran yükselen aşırılığın normalleşmesiyle hızlanan ve yoğunlaşan damgalama, sağlık hizmetlerine erişimi ciddi biçimde zorlaştırıyor, hatta engelliyor. Bu da, çok büyük ekonomik ve psikolojik maliyetlerle elde edilen kırk yıllık kırılgan kazanımların çok kısa sürede ve ıslahı zor bir biçimde kaybına yol açıyor.
2. Tanı ve tedavi konularında yürünülmesi gereken hâlâ çok yol var ve 95–95–95 hedefi yolunda nefesimiz tıkandı.
Güncel istatistiklere göre 2024 yılında dünya genelinde HIV ile yaşayanların %87’si bundan haberdar, bu %87’nin %77’si virüs baskılayan ve bulaş engelleyen HIV tedavisi ilaçları kullanıyor ve bu %77’nin yalnızca %73’ünde virüs baskılanmış durumda. Yani insanlık **95–95–95 hedefleri zincirinin hiçbir halkasında %95 hedefine ulaşamadı.
Çünkü HIV ve AIDS, gezegeni birbirimize zindan etmek için kullandığımız konuların önde gelenlerinden ve buna bağlı olarak milyonlarca insan damgalanma, mahremiyet ve ifşa edilme korkusu sebebiyle hâlâ test yaptırmıyor ya da tanı aldıktan sonra virüs baskılayan ve *kondomsuz ilişkilerde bulaş engelleyen ilaç tedavisine başlayamıyor.
Ayrıca tedavide devamlılık sorunu, ilaca erişimdeki eşitsizlikler ve kırsal bölgelerde uzman hekim yetersizliği... Yazının devamını yazarın Medium sayfasında, buraya tıklayarak okuyabilirsiniz. www.kirmizikurdele.org
herkes için #hivbilgisi #hivhakkindahersey #hivindogrusu
