www.kirmizikurdele.org I HIV hakkında he

-HIV ve uyku-

-Uykunun HIV pozitif bireyler için önemi hakkında bilgiler-

Önemli noktalar
 

*Uyku fiziksel ve ruhsal sağlık için çok önemlidir.
 

*Anksiyete, depresyon, madde- alkol kullanımı ve hastalıklar uyku sorunlarına yola açabilir.

 

*Daha iyi uyuyabilmeniz için basit yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olabilir.

HIV ile yaşayan birçok bireyin uyku sorunları yaşadığı bilinen bir gerçek. Bunun nedeni huzurlu hissetmemek, endişeler,

anksiyete, depresyon, diğer hastalıklar, bazen de yan etkiler olabilir.

Madde ve alkol kullanımı da sebep olarak değerlendirilebilir.

Yeterli düzeyde uyumamak sağlık sorunlarına neden olabilir. Ama daha iyi uyuyabilmek için

yapabileceğiniz bir kaç pratik şey vardır. Bazı durumlarda

uyku ilaçları da yardımcı olabilir.

 

-Uykuya neden ihtiyaç duyarız?-

Uyku hem fiziksel hem de ruhsal sağlık için çok önemlidir. Uyku bedenin ve zihnin dinlenmesine ve iyileşmesine izin verir.

Uzun süreli uyku eksikliği depresyon gibi duygusal sorunlara yol açar. Zayıf veya eksik uyku sizi kalp hastalıkları,

obezite ve tip 2 diyabet gibi sağlık sorunlarıyla karşı karşıya bırakabilir. Uzun süreli uyku sorunlarının

bağışıklık sisteminin düzgün çalışmasını olumsuz etkilediği ve kişinin

hastalanma ihtimalini arttırdığı düşünülmektedir.

 

 

-Uykunun Yapısı-

Uyku, REM uykusu ve NREM uykusu arasında sürekli değişen bir döngüyü takip eder. Vücut, gece boyunca  REM uykusu ve NREM

uykusu evreleri arasında gidip gelir. İyi bir gece uykusu için bu döngünün beş veya altı kez gerçekleşmesi gerekir.

-Ne kadar uykuya ihtiyaç var?-

İnsanların uyku ihtiyacı farklılık gösterir. Ancak birçok yetişkinin her gece altı ile dokuz saat arasında uykuya ihtiyacı vardır.

Eğer çok çalışıyorsanız veya egzersiz yapıyorsanız, hastaysanız, bir hastalıktan çıkıp iyileşme dönemindeyseniz

uyku ihtiyacınız çok daha fazla arttığını hissedebilirsiniz. Uyku hapları kişinin uykuya dalmasına yardımcı olabilir,

ancak kişiyi uykuda tutmaz. Bu da, kişinin ertesi gün uykulu hissetmesine neden olabilir.Yeterli miktarda

uyku almak önemlidir ancak gereğinden fazla uyumamak da gerekir. Fazla uyumak motivasyonu azaltır

ve daha yorgun hissetmenize neden olur.

-Uykusuzluk (Insomnia)-

Uyku uyuyamama durumuna insomnia (uykusuzluk) denir. Birçok biçimi bulunmaktadır. Bazı insanlar uykuya dalmakta zorlanırken bazıları da

bir kaç saat uyuduktan sonra uyanır ve geri uyuyamazlar. Bazılarıysa sabah çok erken saatlerde uyanır ve bazı kişiler de uyuduktan

sonra da kendilerini dinlenmiş hissetmezler.

-Uykusuzluğun sebepleri-

Birçok insan için endişe ve stres uykusuzluğun temel sebebidir. Bir sorun çözüldükten sonra uyku düzeni iyileşir. Ancak, anksiyete ve

depresyon gibi daha ciddi sorunlar daha uzun süreli uyku problemlerine neden olabilir. Gece terlemesi ve ağrı gibi hastalık

belirtileri de uyku düzenine olumsuz müdahale edebilir. Bu tür sorunları bir doktorla

görüşmek en iyi seçenektir.

Her ne kadar, bazı kişiler alkollü bir içkinin uykuya dalmak için kendilerine yardımcı olduğunu düşünseler de, tıpkı uyku saatine yakın bir zamanda kahve, çay gibi kafeinli içecekler içmek gibi, ağır düzeyde içki içmek de uykusuzluğa neden olabilir. Madde kullanımı, özellikle de amfetamin (speed), metamfetamin (kristal meth), MDMA (ekstazi) ve kokain gibi uyarıcı madde kullanımı, ciddi uyku sorunları yaratacaktır.

HIV ve HIV ile ilişkili hastalıkların tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar da uykusuzluk (insomnia) veya diğer uyku sorunlarına neden olabilir.

Özellikle, HIV ilaçlarında kullanılan Efavirenz (Sustiva ve Atripla) isimli molekülün yaygın yan etkilerinden biri garip rüyalar ve uykusuzluktur.

Birçok durumda, bu tür yan etkiler tedaviye başladıktan sonraki birkaç hafta içinde azalacak ve zamanla tamamen kaybolacaktır.

Yatağınız veya yastıklarınız rahatsız olması, yattığınız odanın çok dolu, sıcak veya soğuk olması gibi pratik etkenler de uykunuzu bölebilir.

İdeal olan, uyuduğunuz odanın serin (18-24 derece arası) ve iyi havalandırılmış olmasıdır. Ayrıca, ışık sizi uyanık tutabileceği için,

odanın mümkün olduğunca karanlık olması gerekir. Eğer gürültü uyumanızı zorlaştırıyorsa, kulak tıkaçları işe yarayabilir.


 

-Uyku sorunlarıyla baş etmek-

Birçok durumda, iyi uykuyu geri kazanmak için birkaç yaşam tarzı değişikliği yeterli olur.

Bu değişiklikler, gün içinde kestirmemek, yatağa gitmeden önce çay,

kahve ve diğer uyarıcılardan tüketmemek gibi önlemler olabilir.

Eğer mümkünse, uyku saatlerini düzenli hale getirmek bedeninizin bir rutin içine girmesini sağlayabilir.

Uyumak için kendinizi hazır hissetmeden yatağa gitmemek de işe yarayabilir. Eğer yattıktan sonraki

30 dakika içinde uykuya dalamazsanız, yatakta aşağı yukarı dönüp durup yılmış hissetmek

yerine kalkın. Çünkü yatakta dönüp durmak sorunu daha kötü hale getirir.

Uyku günlüğü denilen yöntemle, kendi uykunuzun kaydını tutmak da işe yarayabilir.Doktorunuzla uyku sorunlarınızı paylaşmaktan

kaçınmayın. Uykusuzluğunuzun altında depresyon, fiziksel hastalık veya tedavi yan etkileri gibi tıbbi bir sebep varsa,

en kısa sürede uygun bir önlem almak veya tedavi önerisinde bulunmak için, doktorunuzu bilgilendirmeniz gerekir.

Uyumaya yardımcı olmak için uyku ilacı adı da verilen ilaçlar bulunmaktadır. Bazı bireyler uyumak için

tıbbi yardımcı ürünler kullanır. Normal uyku düzenine geçmeye yardımcı olmak için

meditasyon da yapılabilir. Uyku hapları kişinin uykuya dalmasına yardımcı olabilir,

ancak kişiyi uykuda tutmaz. Bu da, kişinin ertesi gün uykulu hissetmesine

neden olabilir. Her ne kadar bu tür sorunlar yaratmayan yeni ilaçlar

geliştirilse de, bazı uyku ilaçlarının uzun süreli

kullanımı bu ilaçlara bağımlılık yaratabilir.

Eğer uykuya dalmak sizin için zorsa, aşağıdaki öneriler

uykuya dalmak için size yardımcı olabilir:

*Sıcak banyo yapın.

*Papatya çayı veya süt gibi sıcak bir şey için. Fakat uyku saatinizden 

üç dört saat öncesinden sonra  kafeinli içecek tüketmeyin.

*Eğer stres ve endişe sizi uyanık tutuyorsa düşüncelerinizi bir kağıda yazmak size yardımcı olabilir.

Uykuya dalmaya çalıştığınızda, kendinizi bir sonraki gün yapacaklarınızı

düşünürken buluyorsanız kendinizi bir yapılacak işler listesi hazırlayın.

*Rahatlatıcı hareketler veya nefes egzersizleri uygulayın.

Bazı bireyler aromaterapik yağları rahatlatıcı bulurlar.

*Kitap okuyun, sesli kitap veya rahatlatıcı bir müzik dinleyin.

*Televizyon izlememeye veya yatakta telefon, bilgisayar gibi elektronik aletleri

kullanmamaya özen gösterin.


 

www.kirmizikurdele.org

#hivhakkindahersey

#hivindogrusu

 

Kaynak: NAM-AIDSmap
Yararlanılan yazı bağlantısı

Red Ribbon Istanbul - EATG
Red Ribbon Istanbul - CoPE Project
Red Ribbon Istanbul - NAM  AIDSMap
Red Ribbon Istanbul - HIV I-Base
Red Ribbon Istanbul - AIDS Action Europe
Red Ribbon Istanbul - #UequalsU
Dam I Kırmızı Kurdele İstanbul

MEKAN DESTEĞİ

www.kirmizikurdele.org'deki bilgiler uluslararası düzeyde kabul görmüş, saygın HIV tedavi kılavuzlarına ve deneyimli tedavi aktivistlerinin bilgi, tecrübelerine dayanır. Bu bilgilere dayanarak eyleme geçmeden önce uzman bir hekime danışılması mutlaka tavsiye edilir. Bu siteyi ziyaret eden herkes bu sorumluluğu kabul etmiş sayılır.

© Kırmızı Kurdele İstanbul Derneği I Red Ribbon Istanbul Association, 2016 - 2019 
#hivhakkindahersey #hivindogrusu #hivbilgisi

kirmizikurdelestanbul@gmail.com