top of page

Viral baskı (HIV’in baskılanması) hakkında bilmeniz gereken 10 şey

Güncelleme tarihi: 16 Oca

 

Yayına hazırlayan: Arda Karapınar, (Tedavi aktivisti, Topluluk yazarı)

Güncelleme tarihi: Ocak 2023


(Türkiye’nin #hivbilgisi sağlayıcısı ve kaynağı www.kirmizikurdele.org ve @redribbontr sosyal medya hesaplarındaki #hivbilgisi içerikleri ve tüm içerikler KAYNAK GÖSTERMEK ŞARTIYLA herkesin paylaşımına açıktır. Paylaşımlarınızda web-sitemizi kaynak göstermenizi/mention/etiket vb. yapmanızı rica ederiz. Bunlar dışında özel olarak izin sormanıza gerek yoktur.

 

HIV ve onun yol açtığı AIDS, Antiretroviral ilaçların (ART) yaygın kullanımı ile beraber, ölümcül bir hastalık olmaktan çıkıp kolaylıkla yönetilebilen bir duruma dönüşeli yaklaşık 30 yıl oluyor.

Düzenli HIV ilaç tedavisi (ART) kullanımı ile kandaki HIV miktarının baskılanarak (viral baskı/viral baskılanma) B (belirlenemeyen) seviyeye indirilmesi HIV biliminin bu gelişiminin doğal bir getirisi.

Yani HIV ilaç tedavisine (ART) bağlı kalmak, viral baskılanma ve B (belirlenemeyen) seviyeye ulaşmak bakımından da hayati önem taşıyor. Bu #hivbilgisi yazımıza da kaynak olan *NIAID’ın yapmış olduğu kapsamlı araştırmalara göre, sürekli viral baskı sadece HIV ile yaşayan bireylerin sağlıklı yaşamalarına sağlamakla kalmıyor, ayrıca virüsün cinsel yolla HIV negatif partnere bulaşmasını da tamamen engelleyerek konuyu önemli bir halk sağlığı argümanı haline getiriyor (Bkz: Belirlenemeyen = Bulaştırmayan B=B)

(*ABD Ulusal Alerji ve Enfeksiyon Hastalıkları Enstitüsü)


1- Viral baskı/baskılanma nedir?

ART, HIV’in kendini kopyalayarak çoğalmasını engelleyen bir ilaç tedavisi yöntemidir. HIV ile yaşayan bir birey HIV ilaç tedavisine (ART) başladığında, kandaki virüs sayısı da (viral yük) düşmeye başlar. ART doktor tarafından reçete edildiği gibi kullanıldığı sürece, neredeyse tüm HIV ile yaşayan bireylerde, tedaviye başladıktan sonraki en geç 6 ay içerisinde viral yük belirlenemeyen seviyeye düşer (bazı bireylerde, farklı sebeplerden dolayı direnç söz konusu olabilir ve belirlenemeyen seviyeye ulaşmak biraz daha uzun zaman alabilir). HIV tedavisine devam etmek demek, belirlenemeyen seviyeyi korumak, yani sürekli viral baskılanmayı sağlamış olmak demektir.


2- Sürekli B (belirlenemeyen) seviyede olmak ne demek?


HIV’i baskılamak için, reçete edildiği şekliyle düzenli olarak HIV tedavisi ilaçları(ART) kullanmak, HIV pozitif bir bireyi “belirlenemeyen” viral yük seviyesine ulaştırır. Eğer bir HIV pozitif birey, ART kullanımına bağlı viral baskı sonrasındaki en az 6 ay süresinde viral yükünü belirlenemeyen seviyede korumuşsa, bu duruma “sürekli B (belirlenemeyen) seviye” denir. Bu sebeple, sürekli belirlenemeyen seviyede kalmak için, HIV tedavisi ilaçlarının mutlaka düzenli olarak alınması gerekir.